Projekt dokumentacji GNOME
gnome-doc-list@gnome.org
Ekaterina Gerasimova
kittykat3756@gmail.com
Do zmiany ważnych części systemu wymagane są uprawnienia administracyjne.
Piotr Drąg
piotrdrag@gmail.com 2017-2020
Aviary.pl
community-poland@mozilla.org 2017-2020

# Jak działają uprawnienia administracyjne?

Poza plikami utworzonymi przez użytkownika komputer ma wiele plików wymaganych przez system do poprawnego działania. Jeśli te ważne pliki systemowe zostaną niewłaściwie zmienione, to różne rzeczy mogą przestać działać, więc domyślnie są one chronione przed zmianami. Pewne programy także modyfikują ważne części systemu, więc one także są chronione.

Ochrona polega na tym, że tylko użytkownicy z uprawnieniami administracyjnymi mogą zmieniać te pliki lub używać tych programów. W codziennym użytku nie ma potrzeby zmieniać żadnych plików systemowych ani używać tych programów, więc domyślnie użytkownik nie ma uprawnień administracyjnych.

Czasami istnieje potrzeba użycia tych programów, więc można tymczasowo uzyskać uprawnienia administracyjne, aby móc wprowadzić zmiany. Jeśli program wymaga uprawnień administracyjnych, to poprosi o podanie hasła użytkownika. Na przykład, aby zainstalować nowe oprogramowanie, instalator oprogramowania (menedżer pakietów) poprosi o podanie hasła administratora, aby mógł dodać nowy program na komputerze. Po ukończeniu uprawnienia administracyjne zostaną zabrane.

Uprawnienia administracyjne są powiązane z kontem użytkownika. Użytkownicy typu Administrator mogą mieć te uprawnienia, podczas gdy Standardowi użytkownicy nie mogą. Bez uprawnień administracyjnych nie można instalować oprogramowania. Niektóre konta użytkowników (np. konto „root”) zawsze mają uprawnienia administracyjne. Nie należy używać ich cały czas, ponieważ można przypadkowo coś zmienić (np. usunąć wymagany plik systemowy).

Podsumowując, uprawnienia administracyjne umożliwiają zmienianie ważnych części systemu w razie potrzeby, ale uniemożliwiają zrobienie tego przypadkiem.

# Co oznacza „root”?

Użytkownik z uprawnieniami administracyjnymi jest czasami nazywany rootem. Taki użytkownik ma więcej uprawnień niż zwykły użytkownik. Można napotkać terminy su i sudo, są to programy do tymczasowego nadawania użytkownikowi uprawnień „roota” (administracyjnych).

# Do czego przydatne są uprawnienia administracyjne?

Wymaganie, aby użytkownik miał uprawnienia administracyjne przed zmianą ważnych części systemu jest przydatne, ponieważ pomaga uniemożliwić zepsucie się systemu, celowo lub nie.

Gdyby użytkownik miał uprawnienia administracyjne przez cały czas, to może przypadkowo zmienić ważny plik lub uruchomić program, który błędnie zmieni coś ważnego. Używanie uprawnień administracyjnych tymczasowo, kiedy są potrzebne, zmniejsza ryzyko zdarzenia się tych pomyłek.

Tylko pewni zaufani użytkownicy powinni mieć możliwość używania uprawnień administracyjnych. Uniemożliwia to innym użytkownikom zepsucie komputera i robienie takich rzeczy, jak usuwanie programów, których potrzebujesz, lub zmienianie ważnych plików. Jest to przydatne z punktu widzenia bezpieczeństwa.